Lili Boulanger (1893–1918) là nhà soạn nhạc người Pháp. Là một tài năng âm nhạc lớn ngay từ khi còn nhỏ, Lili đã trở thành người phụ nữ đầu tiên giành giải thưởng sáng tác danh giá nhất hành tinh Prix de Rome vào năm 1913. Mặc dù sức khỏe rất yếu Lili vẫn sáng tác rất nhiều. Các sáng tác của cô có sức biểu cảm mạnh mẽ ở nhiều thể loại: nhạc cho hợp xướng, đơn ca, piano, hòa tấu thính phòng và dàn nhạc. Phong cách đặc biệt của cô mang những phẩm chất đặc trưng của nền âm nhạc Pháp đầu thế kỷ XX, chịu ảnh hưởng đáng chú ý từ Gabriel Fauré và Claude Debussy trong sự tổng hợp giữa hòa âm điệu tính và điệu thức, kết hợp với cách sử dụng màu sắc nhạc cụ và kết cấu nhiều lớp đầy sáng tạo.
Chào đời
tại Paris ngày 21 tháng 8 năm 1893 với tên Marie-Juliette Olga, Lili Boulanger
lớn lên trong một gia đình âm nhạc xuất chúng: cha là nhà soạn nhạc Ernest
Boulanger, chị gái Nadia cũng là một nhà soạn nhạc sau thành một trong những nhạc
sư vĩ đại nhất lịch sử khi đào tạo nhiều nhà soạn nhạc hàng đầu thế kỷ 20 và
cũng là người ủng hộ không mệt mỏi cho âm nhạc của Lili. Tài năng âm nhạc của
Lili phát lộ từ năm lên hai và được nuôi dưỡng bằng các bài học violin, piano,
harp và ca hát. Do hệ thống miễn dịch suy yếu khi bị mắc bệnh viêm phổi phế quản
từ năm 1895 nên tình trạng sức khỏe rất yếu và Lili không thể học toàn diện tại
Nhạc viện Paris. Tuy vậy Lili vẫn học sáng tác riêng với Georges Caussade. Tháng 1 năm 1912, cô được nhận vào lớp sáng
tác của Paul Vidal. Sau khi không giành được giải Prix de Rome năm đó, cô đã
giành được giải vào năm 1913 với bản cantata Faust et Hélène. Thành công này
đem lại cho cô bản hợp đồng với nhà xuất bản Ricordi và họ sẽ đảm bảo cho cô
khoản thu nhập hằng tháng để cô có thể tập trung hoàn toàn cho sáng tác.
Trong thời
gian lưu trú đầu tiên tại Rome, Lili đã hoàn thành một số tác phẩm, trong đó có
liên ca khúc Clarières dans le ciel(những khoảng trống trên bầu trời). Sự
bùng nổ của Thế chiến thứ nhất buộc cô phải trở về Paris và cùng chị Nadia
thành lập Ủy ban Pháp-Mỹ của Nhạc viện Quốc gia để gửi hàng hóa vật chất và
chuyển thư cho những người lính nhạc sĩ. Tháng 2 năm 1916 cô quay lại Rome và
viết một số tác phẩm quy mô lớn, trong đó có vở opera La princesse Malein(công
chúa Malein). Tuy nhiên, đến cuối năm, cô đã rất suy yếu vì bệnh tật và lại trở
về nhà ở Paris và tiếp tục hoàn thành các sáng tác đang dang dở. Lili qua đời
vào ngày 15 tháng 3 năm 1918 tại xã Mézy trên sông Seine, tỉnh Yvelines ở miền
trung Pháp.
Tháng 3
năm 1939, với sự giúp đỡ của những người bạn Mỹ, Nadia Boulanger đã thành lập
Quỹ tưởng niệm Lili Boulanger(Lili Boulanger Memorial Fund) với hai mục tiêu:
duy trì âm nhạc và ký ức về Lili Boulanger và hỗ trợ tài chính cho các nhạc sĩ
tài năng. Quỹ không nhận đơn đăng ký cho cuộc thi thường niên của mình nhưng
danh sách các ứng viên được một nhóm người đề cử lập ra và Hội đồng quản lý lựa
chọn hàng năm. Sau đó, mỗi thành viên đề cử có thể đề cử một ứng viên. Sau đó,
Quỹ sẽ trao Giải thưởng Lili Boulanger cho một trong những ứng viên này. Đại học
Massachusetts Boston quản lý quỹ. Những người đã nhận giải trước đây bao gồm
Alexei Haieff (1942), Noël Lee (1953), Wojciech Kilar (1960), Robert D. Levin
(1966, 1971) và Andy Akiho (2015).
Tháng 4
năm 1965, Hội Những người bạn của Lili Boulanger được thành lập tại
Paris. Tổ chức này đã trở thành Trung tâm quốc tế Nadia và Lili Boulanger(CNLB)
vào năm 2009. Năm 2018 hai nhạc sĩ đến từ Washington DC Joy-Leilani Garbutt và
Laura Colgate đã khởi xướng Sáng kiến Boulanger vào năm 2018 để hỗ trợ
âm nhạc do phụ nữ sáng tác nhằm tôn vinh Lili và Nadia Boulanger. Tiểu hành
tinh 1181 Lilith được đặt tên theo tên Lili Boulanger.
Toàn bộ
các bản thu âm của Lili trên Spotify chỉ hơn 4h: https://open.spotify.com/playlist/4G81vJSpjbJliVIl6rGCro?si=32b68a976d1a4734
3/9/2024
Nhân đang
khám phá toàn bộ âm nhạc của Lili.
Trịnh
Minh Cường dịch từ https://nac-cna.ca/en/bio/lili-boulanger
Nhận xét
Đăng nhận xét