1. Một người Na Uy hay Scotland? Một thần đồng
Sinh ngày
15 tháng 6 năm 1843, Edvard Grieg là người con âm nhạc nổi tiếng nhất của Na
Uy, mặc dù người Scotland có thể tuyên bố ông là một người con của họ. Ông cố
người Scotland của ông đã di cư đến Scandinavia sau Trận Culloden, trận cuối
trong cuộc chiến tranh giành ngôi Vua nước Anh .
2. Edvard
Grieg thời nhỏ
Cậu bé
Edvard Grieg vô cùng bất hạnh khi ở trường vì thường xuyên bị các bạn học hành
hạ. Nhưng ngay từ khi còn nhỏ, cậu đã là một nghệ sĩ piano tài ba nhờ sự dạy dỗ
của mẹ.
3. Tại Nhạc
viện Leipzig
Một cuộc
gặp gỡ tình cờ với một người bạn của gia đình, nghệ sĩ violin điêu luyện Ole
Bull, đã khiến cho chàng trai Grieg 15 tuổi ngay lập tức được chuyển đến Nhạc
viện Leipzig. Vậy mà theo lời của chính anh, anh đã rời khỏi Nhạc viện “ngu như
khi vào đó”.
4. Chạm
trán Rikard Nordraak
Khi chuyển
đến Copenhagen vào năm 1863, Grieg gặp nhà soạn nhạc trẻ Rikard Nordraak, người
có niềm đam mê với tiểu thuyết cổ, phong cảnh và âm nhạc của quê hương đã truyền
cảm hứng cho Grieg che chở cho âm nhạc nhân danh đất nước Na Uy.
5. Những
buổi diễn xuất chúng
Grieg đặc
biệt không thích khoảng thời gian xa Na Uy, nhưng anh đã có cơ hội nghe những
màn trình diễn của những người như Clara Schumann và Richard Wagner.
6. Người
con của Na Uy
Grieg từng
giải thích: “Lối sống truyền thống của người dân Na Uy, cùng những truyền thuyết
của Na Uy, lịch sử Na Uy, phong cảnh thiên nhiên Na Uy, đã khắc vào trí tưởng
tượng sáng tạo của tôi từ những năm tháng đầu tiên.”
7. Những
buổi diễn đầu tiên
Năm 1866,
năm Nordraak qua đời khi mới 24 tuổi, Grieg đã tổ chức một buổi hòa nhạc với âm
nhạc của chính mình. Chương trình gồm một số tiểu phẩm piano và Violin Sonata đầu
tiên, đã cho thấy một điều gì đó gây chấn động.
8. Chất
Na Uy
Khi trở về
nhà, Grieg tập trung mọi nỗ lực để tìm hiểu thêm về âm nhạc truyền thống của Na
Uy. Dần dần, những giai điệu này trở thành một phần quan trọng trong các sáng
tác của riêng ông với nhiều tác phẩm mang những giai điệu bay bổng gợi nhớ đến
quê hương Na Uy của ông.
9. Hạnh
phúc hôn nhân
Sau cuộc
hôn nhân năm 1867 với người chị họ Nina Hagerup và bé gái Alexandra của họ ra đời,
ông đã viết kiệt tác đầu tiên và trường tồn nhất của mình trong một nguồn cảm hứng
tuôn trào - Piano Concerto La thứ: https://open.spotify.com/album/2YC2wm5w3uH5TzIrchoKkw?si=zpQ7j29rTLCUhg7yXjXuGA
10. Piano
Concerto La thứ
Grieg quyết
tâm tạo dấu ấn với thế giới bằng một tác phẩm đầu tiên cho dàn nhạc lớn. Bản
Piano Concerto đã lập tức thành công và nhiều người mong muốn Grieg sẽ nối tiếp
nó bằng bản thứ hai ngay nhưng ông lại không bao giờ viết một bản khác.
11. Một
đơn đặt viết từ kịch tác gia Henrik Ibsen
Năm
1874–76, Grieg sáng tác nhạc nền cho buổi ra mắt vở kịch Peer Gynt của Henrik
Ibsen theo yêu cầu của tác giả vở kịch. Chương mở đầu - Buổi Sáng(Morning Mood):
https://open.spotify.com/track/02LTV29lPEu2HB3CKcOI7K?si=2cbbf2df93f046ac
và Trong Lâu đài của Vua Núi(In the Hall of
the Mountain King) đã trở thành những tiết mục chủ lực trong các nhạc mục hòa
nhạc và xuất hiện trong nhiều quảng cáo trên truyền hình:
https://open.spotify.com/track/7zgyP2YfSSXlbo1y8HQaSD?si=a6c4830bbcd04b5b
12. Những
ngày ở Troldhaugen
Năm 1885,
gia đình Grieg chuyển đến cư trú tại Troldhaugen gần Bergen, nơi ông sẽ ở trong
20 năm tiếp theo. Để kỷ niệm đám cưới bạc của ông và Nina, ông đã viết tiểu phẩm
piano Ngày cưới tại Troldhaugen(Wedding Day at Troldhaugen): https://open.spotify.com/track/2JGJe8nQgrUSqKBoqZyodz?si=0fdda0a1e80c4e67
và sau đó
nó được đưa vào tập Các Tiểu phẩm Trữ tình(Lyric Pieces): https://open.spotify.com/playlist/5VX5YuzMARH8XeMk0fel8A?si=3fb550cf9a8b4032
13. Tiến
sĩ Grieg
Grieg được
Đại học Cambridge trao bằng danh dự vào năm 1894. Ngay sau buổi lễ, ông vội vã
đến bưu điện và gửi một bức điện cho một người bạn, một bác sĩ cùng mang họ
Grieg ở Bergen. Ông đã ký vào bức điện tín của mình là Tiến sĩ Grieg.
14. Những
ngày cuối cùng
Mùa hè
năm 1906, Grieg viết tác phẩm cuối cùng của mình - Bốn Psalm - và sau đó trong
tình trạng yếu đi nghiêm trọng,ông rời đến một khách sạn khá ấm cúng ở
Christiana. Ông đang chuẩn bị thực hiện một chuyến đi đến Anh vào mùa thu năm
1907 thì bị một cơn đau tim nặng và ông qua đời trong bệnh viện ngay sau khi đến
đó.
15. Di sản
lâu dài
Sau khi
ông qua đời, âm nhạc của Grieg nhanh chóng bị coi là lỗi thời. Nhưng ảnh hưởng
của ông đặc biệt rõ ràng đối với các nhà soạn nhạc Pháp đầu thế kỷ 20. Ravel
nói rằng: Ngoài Debussy, không có nhà soạn nhạc nào tôi cảm thấy có mối đồng cảm
thân thiết hơn Grieg”.
20/8/2022
Trịnh
Minh Cường dịch từ Classic Fm
Nhận xét
Đăng nhận xét