KAZUHITO YAMASHITA

Tôi vừa thấy Page Fb của Quỹ Guitar Bắc Mỹ(GFA) đăng bài Tưởng nhớ Kazuhito Yamashita mà không tin vào mắt mình. Tìm hiểu thêm mới biết ông vừa đột ngột qua đời tại Nhật Bản hôm 25 tháng 1 năm 2026 nhưng chưa rõ nguyên nhân.

Vô cùng tiếc thương ông anh, con người tài hoa sao mà bạc mệnh! Cầu mong ông anh yên nghỉ!

        Kazuhito Yamashita (山下 和仁, Yamashita Kazuhito; sinh năm 1961 tại Nagasaki, Nhật Bản. Lên tám Kazuhito bắt đầu học guitar với ông bố  Toru Yamashita. Năm 1972 khi mười một tuổi, cậu đã giành chiến thắng tại Cuộc thi Guitar Kyushu. Bốn năm sau, cậu lại đoạt giải Nhất tại Cuộc thi Guitar Toàn Nhật Bản. Năm 1977, nghệ sĩ trẻ  chiến thắng trong ba cuộc thi quốc tế quan trọng - cuộc thi Ramirez ở Tây Ban Nha, cuộc thi Alessandria ở Ý và cuộc thi Radio France tại Paris và là người chiến thắng trẻ tuổi nhất từng được ghi nhận ở các cuộc thi này.  Năm 1978, Yamashita ra mắt recital đầu tiên tại Nhật Bản và ở châu Âu vào năm sau đó. Khi còn ở độ tuổi đôi mươi, ông đã độc diễn tại Liên hoan Guitar Quốc tế Toronto của Canada và cũng như tại phòng hòa nhạc danh giá Musikverein(Grosser Saal) ở Vienna cũng như ở Mỹ, Anh tại các phòng hòa nhạc danh tiếng thế giới Lincoln Center, Chicago Symphony Center Orchestra Hall, Teatro Olimpico, St. Petersburg Philharmonia Grand Hall. Ông cũng biểu diễn với nhiều dàn nhạc và nhạc trưởng khác nhau ở châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á. Năm 1989, tại Casals Hall ở Tokyo, một trong những khán phòng tốt nhất thế giới, ông đã thực hiện một chuỗi hòa nhạc có tên Thế giới của Kazuhito Yamashita  gồm bảy buổi hòa nhạc trong 12 tháng. Điểm nhấn của các buổi hòa nhạc là 24 Caprichos de Goya của Castelnuovo-Tedesco chỉ trong một buổi hòa nhạc. Chuỗi hòa nhạc kết thúc với bộ Sáu Sonata và Partita của Bach trong hai đêm liên tiếp. Chuỗi hòa nhạc được tiếp tục vào năm 1994 và 1999.

            Ngoài các buổi độc diễn, Yamashita còn tích cực tham gia các nhóm nhạc thính phòng, dàn nhạc và các nghệ sĩ nổi tiếng quốc tế như chẳng hạn như nhạc trưởng Leonard Slatkin cùng Dàn nhạc Giao hưởng London, Rafael Frühbeck de Burgos, Antoni Ros Marbà, Garcia Navarro, Pedro Halffter, Hiroyuki Iwaki, Dàn nhạc Giao hưởng NHK, Dàn nhạc Thính phòng Los Angeles, Orquesta de la RTVE, Claudio Scimone e I Solisti Veneti, các nghệ sĩ  James Galway(sáo), Gary Karr (contrabass), Michala Petri (kèn recorder), Tứ tấu Tokyo String Quartet, v.v. Tại Liên hoan Guitar Quốc tế Santo Tirso lần thứ 4 được tổ chức năm 1997, ông đã chơi liền bốn bản guitar concerto trong một đêm cùng dàn nhạc Cordoba và dưới đũa chỉ huy của Leo Brouwer. Gần đây nhất, ông hoạt động tích cực trong tứ tấu guitar Kazuhito Yamashita + Bambini. Nhóm tứ tấu này, gồm Yamashita và các con, đã biểu diễn tại hai liên hoan nghệ thuật quốc tế ở Ý, Trung tâm Nghệ thuật Seoul ở Hàn Quốc, Bồ Đào Nha, Liên hoan Cordoba ở Tây Ban Nha, Nhà hát Herbst ở San Francisco và nhiều thành phố khác nhau trên khắp Nhật Bản.

          Yamashita đã thu âm tổng cộng 83 album với nhiều bản chuyển soạn siêu khó như Các Bức Tranh tại Triển lãm của Mussorgsky, Chim Lửa của Stravinsky, Scheherazade của Rimsky-Korsakov và Giao hưởng số 9 “Từ Thế giới Mới” của Dvořák. Các bản chuyển soạn khó không tưởng đó đều được ông diễn tấu hoàn hảo và thuộc vào hàng các siêu phẩm chuyển soạn cho guitar như  Các Biến khúc Goldberg(J S Bach) của Kurt Rodarmer, Nghệ thuật Fugue(J S Bach) của J Eotvos. Các siêu phẩm chuyển soạn này đã phá vỡ mọi ranh giới về kỹ thuật cũng như diễn cảm của nghệ thuật guitar cổ điển. Không chỉ có kỹ thuật điêu luyện hiếm có, phong cách diễn tấu của ông vừa chuẩn mực vừa linh hoạt theo phong cách âm nhạc khác nhau về thời đại cũng như cá tính của mỗi nhà soạn nhạc. 

         Ông đã thu âm cho BMG (RCA), Crown Classics, Japan Victor, King Records và Alfa Records. Các bản thu âm của ông bao gồm 16 CD với toàn bộ tác phẩm của Fernando Sor, một hợp tuyển 5 CD gồm các tác phẩm của J.S. Bach  viết cho violin, cello,  lute và sáo (BWV 995–1013), tất cả đều do chính ông chuyển soạn cho guitar. Bản thu âm Các Bức tranh tại Phòng Triển lãm của Mussorgsky, phát hành năm 1981, đã được trao Giải thưởng Deutsches Grammophon.

Yamashita rất nhiệt tình ủng hộ các tác phẩm mới viết cho guitar và đã trình diễn lần đầu tiên trên thế giới hơn 60 tác phẩm mới. Trong số đó, đáng chú ý là các buổi trình diễn lần đầu và giới thiệu các sáng tác của vợ mình - nhà soạn nhạc người Nhật Bản Keiko Fujiie. Năm 1999, ông nhận được Giải thưởng lớn của Liên hoan Nghệ thuật Quốc gia từ Cơ quan Văn hóa Chính phủ Nhật Bản cho CD "Nhạc guitar Nhật Bản 1923-1948".

Năm 2004, ông lập nhóm "Kazuhito Yamashita + bambini" gồm ông, con trai cả và hai con gái nhằm hướng đến sự hồi sinh của một truyền thống âm nhạc cổ điển và tinh túy. Điều này gợi nhớ về một thời kỳ đã qua của cả phương Đông và phương Tây khi loại nhạc này được biết đến và trân trọng, và âm hưởng của nó vẫn còn được nghe thấy trong cuốn tiểu thuyết kinh điển thế kỷ 11 "Truyện Genji". Năm 2010, con trai út của ông gia nhập nhóm và họ được đổi tên thành "Kazuhito Yamashita Family Guitar Quintet". Họ đã từng xuất hiện tại các lễ hội ở Ý, lễ hội Cordoba ở Tây Ban Nha năm 2007 và 2011, và cũng đã biểu diễn ở Bồ Đào Nha, Hàn Quốc, Việt Nam, Singapore, Nhật Bản và Hoa Kỳ.

26/1/2026

Trịnh Minh Cường