Chuyển đến nội dung chính

KAZUHITO YAMASHITA

Tôi vừa thấy Page Fb của Quỹ Guitar Bắc Mỹ(GFA) đăng bài Tưởng nhớ Kazuhito Yamashita mà không tin vào mắt mình. Tìm hiểu thêm mới biết ông vừa đột ngột qua đời tại Nhật Bản hôm 25 tháng 1 năm 2026 nhưng chưa rõ nguyên nhân.

Vô cùng tiếc thương ông anh, con người tài hoa sao mà bạc mệnh! Cầu mong ông anh yên nghỉ!

        Kazuhito Yamashita (山下 和仁, Yamashita Kazuhito; sinh năm 1961 tại Nagasaki, Nhật Bản. Lên tám Kazuhito bắt đầu học guitar với ông bố  Toru Yamashita. Năm 1972 khi mười một tuổi, cậu đã giành chiến thắng tại Cuộc thi Guitar Kyushu. Bốn năm sau, cậu lại đoạt giải Nhất tại Cuộc thi Guitar Toàn Nhật Bản. Năm 1977, nghệ sĩ trẻ  chiến thắng trong ba cuộc thi quốc tế quan trọng - cuộc thi Ramirez ở Tây Ban Nha, cuộc thi Alessandria ở Ý và cuộc thi Radio France tại Paris và là người chiến thắng trẻ tuổi nhất từng được ghi nhận ở các cuộc thi này.  Năm 1978, Yamashita ra mắt recital đầu tiên tại Nhật Bản và ở châu Âu vào năm sau đó. Khi còn ở độ tuổi đôi mươi, ông đã độc diễn tại Liên hoan Guitar Quốc tế Toronto của Canada và cũng như tại phòng hòa nhạc danh giá Musikverein(Grosser Saal) ở Vienna cũng như ở Mỹ, Anh tại các phòng hòa nhạc danh tiếng thế giới Lincoln Center, Chicago Symphony Center Orchestra Hall, Teatro Olimpico, St. Petersburg Philharmonia Grand Hall. Ông cũng biểu diễn với nhiều dàn nhạc và nhạc trưởng khác nhau ở châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á. Năm 1989, tại Casals Hall ở Tokyo, một trong những khán phòng tốt nhất thế giới, ông đã thực hiện một chuỗi hòa nhạc có tên Thế giới của Kazuhito Yamashita  gồm bảy buổi hòa nhạc trong 12 tháng. Điểm nhấn của các buổi hòa nhạc là 24 Caprichos de Goya của Castelnuovo-Tedesco chỉ trong một buổi hòa nhạc. Chuỗi hòa nhạc kết thúc với bộ Sáu Sonata và Partita của Bach trong hai đêm liên tiếp. Chuỗi hòa nhạc được tiếp tục vào năm 1994 và 1999.

            Ngoài các buổi độc diễn, Yamashita còn tích cực tham gia các nhóm nhạc thính phòng, dàn nhạc và các nghệ sĩ nổi tiếng quốc tế như chẳng hạn như nhạc trưởng Leonard Slatkin cùng Dàn nhạc Giao hưởng London, Rafael Frühbeck de Burgos, Antoni Ros Marbà, Garcia Navarro, Pedro Halffter, Hiroyuki Iwaki, Dàn nhạc Giao hưởng NHK, Dàn nhạc Thính phòng Los Angeles, Orquesta de la RTVE, Claudio Scimone e I Solisti Veneti, các nghệ sĩ  James Galway(sáo), Gary Karr (contrabass), Michala Petri (kèn recorder), Tứ tấu Tokyo String Quartet, v.v. Tại Liên hoan Guitar Quốc tế Santo Tirso lần thứ 4 được tổ chức năm 1997, ông đã chơi liền bốn bản guitar concerto trong một đêm cùng dàn nhạc Cordoba và dưới đũa chỉ huy của Leo Brouwer. Gần đây nhất, ông hoạt động tích cực trong tứ tấu guitar Kazuhito Yamashita + Bambini. Nhóm tứ tấu này, gồm Yamashita và các con, đã biểu diễn tại hai liên hoan nghệ thuật quốc tế ở Ý, Trung tâm Nghệ thuật Seoul ở Hàn Quốc, Bồ Đào Nha, Liên hoan Cordoba ở Tây Ban Nha, Nhà hát Herbst ở San Francisco và nhiều thành phố khác nhau trên khắp Nhật Bản.

          Yamashita đã thu âm tổng cộng 83 album với nhiều bản chuyển soạn siêu khó như Các Bức Tranh tại Triển lãm của Mussorgsky, Chim Lửa của Stravinsky, Scheherazade của Rimsky-Korsakov và Giao hưởng số 9 “Từ Thế giới Mới” của Dvořák. Các bản chuyển soạn khó không tưởng đó đều được ông diễn tấu hoàn hảo và thuộc vào hàng các siêu phẩm chuyển soạn cho guitar như  Các Biến khúc Goldberg(J S Bach) của Kurt Rodarmer, Nghệ thuật Fugue(J S Bach) của J Eotvos. Các siêu phẩm chuyển soạn này đã phá vỡ mọi ranh giới về kỹ thuật cũng như diễn cảm của nghệ thuật guitar cổ điển. Không chỉ có kỹ thuật điêu luyện hiếm có, phong cách diễn tấu của ông vừa chuẩn mực vừa linh hoạt theo phong cách âm nhạc khác nhau về thời đại cũng như cá tính của mỗi nhà soạn nhạc. 

         Ông đã thu âm cho BMG (RCA), Crown Classics, Japan Victor, King Records và Alfa Records. Các bản thu âm của ông bao gồm 16 CD với toàn bộ tác phẩm của Fernando Sor, một hợp tuyển 5 CD gồm các tác phẩm của J.S. Bach  viết cho violin, cello,  lute và sáo (BWV 995–1013), tất cả đều do chính ông chuyển soạn cho guitar. Bản thu âm Các Bức tranh tại Phòng Triển lãm của Mussorgsky, phát hành năm 1981, đã được trao Giải thưởng Deutsches Grammophon.

Yamashita rất nhiệt tình ủng hộ các tác phẩm mới viết cho guitar và đã trình diễn lần đầu tiên trên thế giới hơn 60 tác phẩm mới. Trong số đó, đáng chú ý là các buổi trình diễn lần đầu và giới thiệu các sáng tác của vợ mình - nhà soạn nhạc người Nhật Bản Keiko Fujiie. Năm 1999, ông nhận được Giải thưởng lớn của Liên hoan Nghệ thuật Quốc gia từ Cơ quan Văn hóa Chính phủ Nhật Bản cho CD "Nhạc guitar Nhật Bản 1923-1948".

Năm 2004, ông lập nhóm "Kazuhito Yamashita + bambini" gồm ông, con trai cả và hai con gái nhằm hướng đến sự hồi sinh của một truyền thống âm nhạc cổ điển và tinh túy. Điều này gợi nhớ về một thời kỳ đã qua của cả phương Đông và phương Tây khi loại nhạc này được biết đến và trân trọng, và âm hưởng của nó vẫn còn được nghe thấy trong cuốn tiểu thuyết kinh điển thế kỷ 11 "Truyện Genji". Năm 2010, con trai út của ông gia nhập nhóm và họ được đổi tên thành "Kazuhito Yamashita Family Guitar Quintet". Họ đã từng xuất hiện tại các lễ hội ở Ý, lễ hội Cordoba ở Tây Ban Nha năm 2007 và 2011, và cũng đã biểu diễn ở Bồ Đào Nha, Hàn Quốc, Việt Nam, Singapore, Nhật Bản và Hoa Kỳ.

26/1/2026

Trịnh Minh Cường 

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

MỘT SỰ THẬT VỀ FERDINAND CARULLI Ở VIỆT NAM

  Nhân ngày sinh của ông 20/2/1770 Với đại đa số những người Việt nam có chút ít hiểu biết về guitar, khi nghe ai đó nói “học guitar cổ điển" thì họ sẽ hỏi ngay: Học giáo trình Carulli à? Đối với họ Carulli (1770-1841) và guitar cũng như Honda và xe máy hay Sony và hàng điện tử vậy. Điều này cũng dễ hiểu nếu đi ngược dòng thời gian một chút. Vào khoảng giữa thế kỷ 20 khi cây guitar bắt đầu xuất hiện ở Việt nam cùng các nhạc cụ phương Tây và dòng tân nhạc, những người học guitar đầu tiên không có giáo trình nào khác ngoài hai cuốn của F. Carulli và M. Carcassi, Carulli có phần được ưa chộng hơn. Rồi họ tiếp tục truyền cho thế hệ sau và quy trình này vẫn tiếp diễn đến tận bây giờ. Hai cuốn giáo trình này đương nhiên hay vì nó tồn tại suốt từ thế kỷ 18 đến giờ không chỉ ở Việt nam. Cuốn giáo trình của F Carulli là cuốn giáo trình đầu tiên trong lịch sử guitar. Từ đó đến nay ngành sư phạm guitar đương nhiên đã thay đổi rất nhiều cùng tiến trình chung của kỹ thuật diễn tấu guitar và ...

NĂM NHẠC SƯ LÀM THAY ĐỔI DIỆN MẠO CỦA NHẠC CỔ ĐIỂN PHƯƠNG TÂY

Âm nhạc cổ điển phương Tây có một bề dày lịch sử với nhiều thời kỳ khác nhau. Mỗi thời kỳ đều có những nhạc sĩ lớn với đóng góp quan trọng. Họ là những nhà soạn nhạc, nghệ sĩ biểu diễn hay nhà lý luận. Các tác phẩm hay trình độ diễn tấu điêu luyện của họ đã làm thay đổi quan điểm âm nhạc của thính giả cũng như giới chuyên môn. Do đó, nên âm nhạc luôn được làm mới và phát triển không ngừng. Thính giả dễ dàng ghi nhớ tên tuổi những nhà soạn nhạc và nghệ sĩ nhưng ít ai để ý  những người thầy của họ.  Tạp chí âm nhạc BBC đã đề xuất năm người thầy nổi bật nhất lịch sử âm nhạc cổ điển phương Tây. Xin được giới thiệu năm bậc danh sư này cùng các học trò của họ. 1. Simon Sechter (1788-1867) sinh ra ở Friedberg (Frymburk), Bohemia, sau thành một phần của Đế chế Áo. Năm 1804 ông chuyển đến Vienna. Năm 1810, ông bắt đầu dạy piano và hát tại một học viện dành cho học sinh khiếm thị. Năm 1851 Sechter được bổ nhiệm làm giáo sư sáng tác tại Nhạc viện Vienna. S. Sechter có nhiều sinh viên thà...

BEETHOVEN, BẢN ANH HÙNG CA CỦA SỐ PHẬN

        Khác với không ít  người yêu Beethoven, bản nhạc đầu tiên của ông tôi được nghe không phải là Fur Elise hay Sonata Ánh Trăng mà là Minuet in G trong một bộ phim nào đó: https://youtu.be/wbwUBlYU9eQ?si=4ZzL1EB223VeQzoL    Tất nhiên khi xem phim chưa biết tên cũng như tác giả của bản nhạc. Mãi về sau khi được đi học guitar tình cờ nhận ra thầy mình đang tập bản này và khi đó   mới biết tác giả là Beethoven. Trước khi có cơ hội để thưởng thức âm nhạc của ông nhiều hơn Minuet in G tôi được đọc cuốn sách của A-lơ-svang viết về của đời và sự nghiệp của ông. Đó là khi tôi đang học cấp 2 và cuốn sách đó là một trong những cuốn sách hay nhất tôi từng đọc. Cuốn sách có trích dẫn một số dòng nhạc để minh họa cho các tác phẩm được đề cập. Sau khi học guitar một thời gian tôi tự chơi được các trích dẫn đó và thấy câu chuyện sinh động hẳn lên. Đồng thời tôi cũng ước giá mà được nghe chính những bản nhạc này thì còn tuyệt vời hơn nhiều. Cách đây ít năm...