NHỊP VÀ BẢN PHỐI LÀ GÌ?

Phối và nhịp là hai thuật ngữ âm nhạc thường bị dùng sai nghĩa  

BẢN PHỐI NGHĨA LÀ GÌ?

Sáng nay gặp câu "bản phối Riêng một góc trời do ca sĩ Tuấn Ngọc trình bày" không khỏi bật cười.

Trong âm nhạc, từ phối chủ yếu có nghĩa là phối khí, một kỹ thuật không thể thiếu được khi sáng tác cho dàn nhạc hoặc nhóm nhạc, phối khí là phối hợp các nhạc cụ(nhạc khí). Với các ca khúc thì phối là việc soạn các bè hát đồng ca hoặc bè đệm cho ban nhạc để đệm cho ca sĩ. Từ phối còn có thể  được dùng thay cho từ  chuyển soạn, ý là  viết thêm các bè cho một nhạc cụ thể hiện một ca khúc, tức là phối hợp các bè với nhau .   

Đoạn "Tới nay hơn 20 năm, dẫu có nhiều ca sĩ khác trình bày ca khúc này nhưng bản phối trữ tình, da diết, mộc mạc cùng tiếng hát tự nhiên như hơi thở với quãng cao uyển chuyển mà không kém phần truyền cảm của Tuấn Ngọc vẫn được khán giả yêu thích hơn cả. " cho thấy rõ  "bản phối" ở đây  có ý là phong cách riêng của Tuấn Ngọc  trình bày ca khúc này, có thể dùng từ phiên bản rất chính xác và phổ biến - phiên bản Riêng một góc trời của ca sĩ Tuấn Ngọc. Thực sự ca sĩ không thể trình bày bản phối trừ khi bản phối cho ban nhạc do chính ca sĩ soạn hoặc ca sĩ chép lại tổng phổ bản phối theo một cách riêng cho các nhạc công.

 NHỊP NGHĨA LÀ GÌ? 

Người ta dùng từ này với nhiều ngữ cảnh rất khác nhau. Giải nghĩa của tự điển soha chỉ là một để tham khảo.

Các giáo viên thể dục: động tác này(trong bài thể dục buổi sáng) gồm tám nhịp. Các hlv thể dục nhịp điệu hay khiêu vũ cũng dùng tương tự: có x nhịp trong bài này. - nhịp ở đây có nghĩa là lần hoặc bước.

Về sức khỏe: nhịp tim là 60 - nghĩa là 60 đập một phút - giống nhịp độ (tempo-tốc độ đập nhịp) trong âm nhạc.

Trong âm nhạc từ nhịp phức tạp hơn chút: 

1- Nhịp chỉ loại nhịp: nhịp hai bốn(2/4) hay ba bốn(3/4) ....

2- Nhịp - gọi tắt của ô nhịp. Vd: Tôi thích bản này ngay sau khi oánh mấy nhịp đầu tiên. 

3- Nhịp là  nhịp độ(tempo): dãn nhịp - chậm dần lại, cuốn nhịp - nhanh dần. Hoặc đoạn đầu bản này cần chơi nhịp nhanh hơn. 

Một page xưng là nhạc cổ điển lại viết là "những bản nhạc sôi động, với tốc độ hơn 100 nhịp/phút" rõ ràng không ứng với nghĩa nào của nhịp, và từ tốc độ ở đây đáng phải là nhịp độ.

7/10/2024

Trịnh Minh Cường