KHỞI NGHIỆP Ở TUỔI 90

 

Menahem Pressler (16/12/1923 – 6/5/2023) là nghệ sĩ piano người Mỹ-Do Thái sinh ở Đức. Khi sinh ra tại Magdeburg vào ngày 16 tháng 12 năm 1923 ông là Max Jakob Pressler. Cha mẹ ông là người Do Thái sở hữu một cửa hàng quần áo nam ở Kristallnacht  đã bị phá hủy vào ngày 9-10/11/1938. Gia đình ông đã bỏ trốn khỏi Đức Quốc xã vào năm 1939 sang Ý rồi đến Palestine. Pressler mắc chứng rối loạn ăn uống và có nguy cơ bị chết đói. Nhưng sau đó ông kể rằng việc chơi piano đã chữa khỏi bệnh cho ông. Những người thân ông bà, chú bác, cô dì và anh em họ của ông đều chết trong trại tập trung.

Năm 1946 ông lấy tên là Pressler và tham gia Cuộc thi Piano Quốc tế Debussy ở San Francisco và đoạt giải nhất. Thành công này đã cho ông một khởi đầu thuận lợi và ông sang Mỹ. Trong buổi hòa nhạc ra mắt tại Carnegie Hall vào năm 1947, ông đã trình tấu Piano concerto La thứ của Schumann cùng dàn Philadelphia do Eugene Ormandy chỉ huy.

Pressler  đã đi lưu diễn biểu diễn với các nhiều dàn nhạc hàng đầu ở Bắc Mỹ và Châu Âu, ở Chicago, Cleveland, Dallas, New York, Pittsburgh, San Francisco, Brussels, Helsinki, London, Oslo và Paris. Từ năm 1955, Pressler giảng dạy tại khoa piano tại Trường Âm nhạc Jacobs thuộc Đại học Indiana, nơi ông là Giáo sư Âm nhạc Xuất sắc. Năm 1955 tại Fesstival Berkshire lần đầu tiên ông lên sân khấu trên tư cách nghệ sĩ thính phòng cùng nghệ sĩ violin Daniel Guilet và nghệ sĩ cello Bernard Greenhouse. Họ gặp nhau để thu âm một tập các tam tấu piano của Mozart. Bản thu âm đã thành công ngoài mong đợi làm họ quyết định gắn bó lâu dài với tên Beaux Arts Trio. Ông là thành viên khởi đầu duy nhất đã biểu diễn đều đặn trong suốt thời gian tồn tại của nhóm, trong khi hai vị trí còn lại đã có một số lần thay đổi đến khi tan nhóm vào năm 2008. Trong suốt 55 năm hoạt động, Beaux Arts Trio đã thu âm toàn bộ nhạc mục tam tấu piano tiêu chuẩn. Năm 2005, Trio này kỷ niệm 50 năm của mình với hai CD đặc biệt: một gồm các bản nổi tiếng nhất của họ qua nhiều năm thu âm (do Philips Records phát hành) và album còn lại là tuyển tập nhạc mới (do Warner Records phát hành). Bạn gõ từ khóa vào các ứng dụng nghe nhạc sẽ có vô số kết quả để bạn thưởng thức. Các Trio của Schubert là một ví dụ: https://open.spotify.com/album/7sS1PgPy9rNLKriH8soUdE?si=Rfub6j1ZRGKEOJsOdikgqA

Khi ai cũng nghĩ một sự nghiệp như vậy quá đủ cho một nghệ sĩ thì ông lại làm mọi người choáng váng khi bắt đầu một sự nghiệp nghệ sĩ solo ở tuổi 90. Trong buổi hòa nhạc này, ông đã chơi Concerto số 17 của Mozart cùng dàn Berlin Philharmoniker và nhạc trưởng Semyon Bychkov. Ông chia sẻ: “Việc tôi lại có khởi đầu mới cho sự nghiệp solo ở độ tuổi 90 thật là một điều kỳ diệu. Cây đàn piano đã cứu rỗi tinh thần của tôi và đem đến cho tôi mục đích sống. Tôi đã khao khát âm nhạc suốt đời và cơn đói này chưa hề nguôi ngoai bao giờ.”

https://youtu.be/QeRMPBXiW2E?si=XzTpocbSpMEyUZiU

Vào tháng 5 năm 2023, Pressler qua đời ở tuổi 99 chỉ vài tháng trước sinh nhật lần thứ 100 của ông.

18/12/2023

Trịnh Minh Cường