BẢN NHẠC TAB VÀ TÍNH LƯỜI

Tab hay tablature là cách ký âm phổ biến ở thế kỷ 16 dành cho đàn phím(organ và harpsichord) hay hai tiền thân của guitar là lute và vihuela. Cách ký âm này không cho biết cao độ hay trường độ của các âm như cách ghi âm chuẩn. Bản tab là một sơ đồ các phím trên đàn ống hay sơ đồ các dây và phím trên đàn lute, guitar. Nó chỉ cho bạn biết chơi các nốt trên bản nhạc tiêu chuẩn kèm theo cần chơi ở phím nào và dây nào. Về bản chất nó là chỉ dẫn kiểu truyền tay và người chơi đàn không cần học nhạc lý. Ở thời Phục hưng, việc đào tạo phổ cập âm nhạc còn rất sơ khai thì đây là cách thuận tiện nhất để các nhạc sĩ đào tạo các học trò và truyền bá các tác phẩm  âm nhạc viết cho các nhạc cụ đó.

Ở thế kỷ 20, các bản nhạc dành cho guitar lại quay lại kiểu tab. Có lẽ sự tụt lùi này xuất phát từ nhu cầu chơi guitar điện và guitar acoustic, hai kiểu guitar phổ biến nhất. Hai loại guitar này chuyên để chơi nhạc nhẹ như pop rock nên việc đọc được bản nhạc tiêu chuẩn cũng không quan trọng lắm. Nhưng khi chơi nhạc cổ điển mà không biết đọc bản nhạc tiêu chuẩn thì sẽ gặp khó khăn. Các nhạc sĩ khi soạn nhạc thường chỉ viết theo cách ký âm tiêu chuẩn. Còn chuyển sang tab là công việc của nhà xuất bản hoặc những nghệ sĩ có trình độ chuyên nghiệp muốn chia sẻ và tất nhiên họ cũng phải có thời gian nữa. Việc chuyển bản nhạc tiêu chuẩn sang tab cũng mất thời gian như chép lại toàn bộ bản nhạc đó. Vả lại, khi chơi đàn theo bản nhạc tiêu chuẩn bạn sẽ dễ “cảm” thấy cái “hồn” của bản nhạc qua những nốt nhạc và ký tự tiêu chuẩn hơn cái sơ đồ khô khan của bản tab. 

Việc chọn chơi đàn qua bản tab thể hiện bạn là người quá lười. Thực tế việc học đọc bản nhạc tiêu chuẩn không hề khó. Có tất cả 7 nốt nhạc trên 5 dòng kẻ. Trên đàn guitar, 7 nốt đó lặp lại khoảng 3 lần thành 21 nốt và nốt nào ra nốt đó. Học đọc nó còn dễ hơn học giao tiếp đơn sơ bằng một ngoại ngữ nhiều. Các ngôn ngữ thường có gần 30 ký tự và lại còn ghép với nhau vô số từ nữa.    

Người ta vẫn hay nói: Trên con đường thành công không có dấu chân của người lười. 

21/10/2020

Trịnh Minh Cường