Chuyển đến nội dung chính

HỘI ÂM NHẠC, NHÀ HÀNG CÀ PHÊ VÀ CANTATA "CÀ PHÊ"

 Tài liệu tham khảo đầu tiên về những gì đã tạo nên một chương mới và quan trọng trong giai đoạn ở Leipzig của Bach có thể được tìm thấy trong phần tái bút trong bức thư ông viết ngày 20 tháng 3 năm 1729 gửi cho học trò cũ của mình là Christoph Gottlob Wecker, đang là chỉ huy ca đoàn tại Schweidnitz ở Silesia:” Tin mới nhất là Chúa kính yêu nay cũng đã lo liệu cho ông Schott lương thiện và ban cho ông chức Trưởng ca đoàn ở Gotha, vì vậy ông sẽ nói lời từ biệt vào tuần tới, khi đó tôi sẵn sàng tiếp quản Hội của ông.” Từ năm 1720, Georg Balthasar Schott đã là nghệ sĩ organ của Nhà thờ Mới ở Leipzig và theo thông lệ đã có từ thời Telemann, ông cũng là giám đốc của Hội Âm nhạc danh giá nhất thành phố. Trong suốt thế kỷ XVII, các sinh viên đại học hoạt động tích cực trong âm nhạc đã thành lập các hiệp hội tư nhân đóng vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống âm nhạc đại chúng của Leipzig, vì họ thường được dẫn dắt bởi các chuyên gia lỗi lạc nhất thành phố như Adam Krieger, Johann Rosenmuller, Sebastian Knupfer, Johann Pezel , và Johann Kuhnau. Năm 1701, Georg Philipp Telemann, một sinh viên luật trẻ mạnh mẽ và là nghệ sĩ organ đầu tiên của Nhà thờ Mới mới được xây dựng lại, đã thành lập một Hội mới, theo anh “thường có tới 40 sinh viên tụ tập”. Vai trò của anh được kế nhiệm bởi Melchior Hoffmann, người đã chỉ đạo tổ chức trong mười năm bắt đầu từ năm 1705. Một người chép biên niên sử ở Leipzig đã tường thuật vào năm 1716 rằng Hội của Hoffmann có từ 50 đến 60 thành viên, biểu diễn hai lần mỗi tuần và sản sinh ra nhiều nghệ sĩ điêu luyện, những người về sau nhận được những vị trí quan trọng như ca sĩ, nghệ sĩ organ và nhạc công cung đình - không hề phóng đại, vì những người nổi tiếng như nhạc trưởng Gottfried Heinrich Stolzel của Gotha, bậc thầy hòa nhạc Johann Georg Pisendel của Dresden, và ngôi sao opera quốc tế và ca sĩ giọng bass Johann Gottfried Riemschneider đều đã biểu diễn dưới sự chỉ đạo của Hoffmann. Sau khi Hoffmann qua đời sớm vào năm 1715, Hội của ông được lãnh đạo bởi Johann Gottfried Vogler trong một thời gian ngắn, rồi lại bàn giao nó cho Schott vào khoảng năm 1718 để phụ trách một Hội nhỏ hơn do Johann Friedrich Fasch thành lập theo mô hình của Telemann và dưới thời Bach Hội này được chỉ đạo bởi Johann Gottlieb Gorner .


Các hoạt động của Hội Âm nhạc“kiểu Schott” đã được đẩy mạnh đáng kể vào năm 1723 khi bắt đầu hợp tác chặt chẽ với Gottfried Zimmermann, chủ sở hữu và nhà điều hành nhà hàng cà phê lớn nhất và nổi bật nhất thành phố. Tọa lạc trên đại lộ danh tiếng nhất của Leipzig – Catharinenstrasse - gần quảng trường chợ chính, dinh thự này (đã bị phá hủy trong Thế chiến thứ hai) có một hội trường thích hợp để tổ chức biểu diễn cho nhóm hòa tấu lớn, gồm kèn trumpet và timpani với số lượng khán giả lên tới 150 người. (ảnh mượn từ wikipedia) Zimmermann đã tổ chức một chuỗi các buổi hòa nhạc kéo dài hai giờ hàng tuần trong suốt cả năm, trong những tháng hè tổ chức ngoài trời trong vườn cà phê của mình. Mặc dù ông không bán vé, nhưng chúng ta có thể cho rằng ông đã thu hút một lượng khán giả, những người trước và sau buổi hòa nhạc sẽ đến ghé thăm nhà hàng của ông - một sự mô phỏng kiểu tư sản về cách thực hành nhạc bàn(nhạc phục vụ tiệc-ND) một cách lịch sự. Chắc hẳn ông đã khá thành công với chuỗi buổi hòa nhạc của mình vì ông đã mua được một số nhạc cụ để dành riêng cho việc hỗ trợ Hội, trong số đó có ít nhất hai cây violin, một viola, hai bassoon và hai violone - cho thấy rằng ông đã chuẩn bị sẵn sàng để đáp ứng các dàn hòa tấu lớn sẽ cần một nhóm bè trầm continuo uy lực gồm hai bassoon và hai double bass.

Cuối tháng 3 năm 1729, Bach nhận chức vụ giám đốc Hội, ngay lập tức đổi tên thành Hội Âm nhạc “kiểu Bach”. Quá trình chuyển đổi có thể diễn ra suôn sẻ, vì Schott trước đây đã cộng tác với ông và, ngay từ những ngày đầu tiên ở Leipzig, Bach đã được hưởng lợi từ nhóm nhạc công Collegium đủ tiêu chuẩn biểu diễn tại nhà thờ Thánh Nicholas và Thánh Thomas. Hơn nữa, trong suốt những năm 1720, Schott đã là người thay thế chính của Bach bất cứ khi nào Bach đi vắng hoặc bị ngăn cản thực hiện nhiệm vụ biểu diễn của mình31 (một nhiệm vụ được Carl Gotthelf Gerlach đảm nhận sau khi Schott chuyển đi), một dấu hiệu khác về mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa Bach và các giám đốc âm nhạc tại Nhà Thờ Mới. Không có gì ngạc nhiên, nhạc trưởng mới đến và nghệ sĩ điêu luyện nổi tiếng Bach đã sớm tham gia các buổi biểu diễn của Hội Schott, một tổ chức tự hào là nơi đào tạo các nhạc công nhà thờ, nhạc công thị trấn và nhạc công cung đình giỏi nhất nước Đức. Trong một lần, ngày 12 tháng 3 năm 1727, Bach đã chỉ đạo bốn mươi nhạc công trong khúc Abend-Music(nhạc chiều-ND) của ông“Entfernet euch, ihr heitern Sterne,” BWV Anh. 9 (mất bản nhạc), như một phần của lễ kỷ niệm sinh nhật Vua August II (Augustus Mạnh mẽ), một sự kiện được tổ chức với sự hiện diện của nhà vua cũng có ba trăm học sinh cầm đuốc. Hội chắc chắn cũng sẽ tham gia vào các buổi biểu diễn khác do sinh viên đỡ đầu, như cantata BWV 193a (bản nhạc bị mất) vào ngày đặt tên của nhà vua, ngày 3 tháng 8 năm 1727, Funeral Ode(Tụng ca tang lễ-ND) BWV 198 dành cho hoàng hậu vào cuối năm đó, và các tiểu phẩm chúc mừng dành cho các giáo sư đại học gồm BWV 36c và 205 năm 1725 và BWV 207 năm 1726. Heinrich Nicolaus Gerber kể rằng vào năm 1724, trước khi trở thành học trò của Bach, “ông đã nghe nhiều bản nhạc nhà thờ xuất sắc và nhiều buổi hòa nhạc do Bach chỉ huy”cho thấy rằng nhạc trưởng, với tư cách là nhạc sĩ lỗi lạc nhất thành phố, đã được mời làm nhạc trưởng khách mời chính và nghệ sĩ độc tấu thường xuyên của Hội từ khi bắt đầu nhiệm kỳ của ông ở Leipzig. (Trích J S Bach, một nhạc sĩ uyên bác- C Wolff/TMC đang dịch)

Trong giai đoạn này Bach đã viết một số cantata thế tục để biểu diễn ở nhà hàng cà phê này. Nổi tiếng nhất trong đó là Cantata "Cà phê":

https://youtu.be/nifUBDgPhl4?si=LdvOKXTYN2rWweif  
12/9/2023
Trịnh Minh Cường

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

MỘT SỰ THẬT VỀ FERDINAND CARULLI Ở VIỆT NAM

  Nhân ngày sinh của ông 20/2/1770 Với đại đa số những người Việt nam có chút ít hiểu biết về guitar, khi nghe ai đó nói “học guitar cổ điển" thì họ sẽ hỏi ngay: Học giáo trình Carulli à? Đối với họ Carulli (1770-1841) và guitar cũng như Honda và xe máy hay Sony và hàng điện tử vậy. Điều này cũng dễ hiểu nếu đi ngược dòng thời gian một chút. Vào khoảng giữa thế kỷ 20 khi cây guitar bắt đầu xuất hiện ở Việt nam cùng các nhạc cụ phương Tây và dòng tân nhạc, những người học guitar đầu tiên không có giáo trình nào khác ngoài hai cuốn của F. Carulli và M. Carcassi, Carulli có phần được ưa chộng hơn. Rồi họ tiếp tục truyền cho thế hệ sau và quy trình này vẫn tiếp diễn đến tận bây giờ. Hai cuốn giáo trình này đương nhiên hay vì nó tồn tại suốt từ thế kỷ 18 đến giờ không chỉ ở Việt nam. Cuốn giáo trình của F Carulli là cuốn giáo trình đầu tiên trong lịch sử guitar. Từ đó đến nay ngành sư phạm guitar đương nhiên đã thay đổi rất nhiều cùng tiến trình chung của kỹ thuật diễn tấu guitar và ...

NĂM NHẠC SƯ LÀM THAY ĐỔI DIỆN MẠO CỦA NHẠC CỔ ĐIỂN PHƯƠNG TÂY

Âm nhạc cổ điển phương Tây có một bề dày lịch sử với nhiều thời kỳ khác nhau. Mỗi thời kỳ đều có những nhạc sĩ lớn với đóng góp quan trọng. Họ là những nhà soạn nhạc, nghệ sĩ biểu diễn hay nhà lý luận. Các tác phẩm hay trình độ diễn tấu điêu luyện của họ đã làm thay đổi quan điểm âm nhạc của thính giả cũng như giới chuyên môn. Do đó, nên âm nhạc luôn được làm mới và phát triển không ngừng. Thính giả dễ dàng ghi nhớ tên tuổi những nhà soạn nhạc và nghệ sĩ nhưng ít ai để ý  những người thầy của họ.  Tạp chí âm nhạc BBC đã đề xuất năm người thầy nổi bật nhất lịch sử âm nhạc cổ điển phương Tây. Xin được giới thiệu năm bậc danh sư này cùng các học trò của họ. 1. Simon Sechter (1788-1867) sinh ra ở Friedberg (Frymburk), Bohemia, sau thành một phần của Đế chế Áo. Năm 1804 ông chuyển đến Vienna. Năm 1810, ông bắt đầu dạy piano và hát tại một học viện dành cho học sinh khiếm thị. Năm 1851 Sechter được bổ nhiệm làm giáo sư sáng tác tại Nhạc viện Vienna. S. Sechter có nhiều sinh viên thà...

BEETHOVEN, BẢN ANH HÙNG CA CỦA SỐ PHẬN

        Khác với không ít  người yêu Beethoven, bản nhạc đầu tiên của ông tôi được nghe không phải là Fur Elise hay Sonata Ánh Trăng mà là Minuet in G trong một bộ phim nào đó: https://youtu.be/wbwUBlYU9eQ?si=4ZzL1EB223VeQzoL    Tất nhiên khi xem phim chưa biết tên cũng như tác giả của bản nhạc. Mãi về sau khi được đi học guitar tình cờ nhận ra thầy mình đang tập bản này và khi đó   mới biết tác giả là Beethoven. Trước khi có cơ hội để thưởng thức âm nhạc của ông nhiều hơn Minuet in G tôi được đọc cuốn sách của A-lơ-svang viết về của đời và sự nghiệp của ông. Đó là khi tôi đang học cấp 2 và cuốn sách đó là một trong những cuốn sách hay nhất tôi từng đọc. Cuốn sách có trích dẫn một số dòng nhạc để minh họa cho các tác phẩm được đề cập. Sau khi học guitar một thời gian tôi tự chơi được các trích dẫn đó và thấy câu chuyện sinh động hẳn lên. Đồng thời tôi cũng ước giá mà được nghe chính những bản nhạc này thì còn tuyệt vời hơn nhiều. Cách đây ít năm...